“Đến đâu đàn dứt tơ vương/ Ai đâu? Em đấy! Đoạn trường tương tư”… Ca nương Đỗ Quyên, Chủ nhiệm CLB ca trù Hải Phòng khẽ ngâm lại những câu trong bài thơ “Ca trù hoài cảng” mà thi sĩ Hoàng Cầm viết tặng CLB năm 2007. Nhớ lại buổi hát mừng sinh nhật thứ 88 của nhà thơ tại nhà riêng của ông, bà không khỏi bùi ngùi, xúc động…
Nhóm ca trù Hải Phòng chụp ảnh kỷ niệm với nhà thơ Hoàng Cầm
9h25 ngày 6-5, thi sĩ của “Lá diêu bông” đã trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viện hữu nghị Việt Xô, Hà Nội, hưởng thọ 89 tuổi. “Ông hoàng của thơ tình Việt Nam” ra đi, để lại cho muôn đời sau những tác phẩm thơ còn sống mãi. Những giai thoại về Hoàng Cầm thì rất nhiều nhưng bài viết này chỉ nhắc lại một kỷ niệm rất giản dị, cảm động của nhà thơ với nhóm ca trù Hải Phòng.
Ca nương Đỗ Quyên bồi hồi kể lại: “Đầu xuân năm ngoái, chúng tôi được nhà báo Vân Đình Hùng, Hội NSNA Việt Nam mời tới nhà thi sĩ Hoàng Cầm hát mừng thọ ông. Lần đầu được gặp nhà thơ, tôi và các ca nương xúc động lắm! Dù sao, chúng tôi cũng mới chỉ được đọc và ngưỡng mộ những bài thơ ông viết mà chưa một lần gặp mặt. Hôm đó đoàn đi 5 người, gồm 3 ca nương và 2 kép đào. Chúng tôi có mặt tại nhà ông khi bạn bè, gia đình ông đã tề tựu đông đủ”.
Ca nương Đỗ Quyên bảo, chưa bao giờ bà có một canh hát đặc biệt đến thế. Nhà thơ Hoàng Cầm lúc đó nằm trên chiếc giường nhỏ (thời gian này ông đã bị ngã, không đi lại được - PV). Thấy có đoàn ca trù tới, ông rất cảm động, không ngờ anh em, bạn bè lại dành cho mình một món quà ý nghĩa thế. Thế là trong căn gác chỉ rộng chừng 15m2, khách khứa, bạn bè trải chiếu mời ca nương, đào kép ngồi ngay bên giường ông biểu diễn.
Biết tâm lý của nhà thơ, hôm đó đoàn chỉ chọn hát những bài ca trù cổ. Mở đầu là điệu “Bắc phản” của ca nương Hải Phượng, rồi lần lượt sau đó là “Tỳ bà hành”, “Gặp xuân”… luyến láy với tiếng ca của các ca nương Đỗ Quyên, Thu Hằng. Điều đặc biệt là trong canh hát, ca nương Đỗ Quyên đã chọn ngâm 2 bài thơ, đó là bài “Ca trù hoài cảng” mà Hoàng Cầm viết tặng CLB ca trù Hải Phòng và một bài do nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo viết mừng sinh nhật ông.
Riêng bài “Ca trù hoài cảng” có bút tích của nhà thơ Hoàng Cầm đề tặng CLB đến nay được ép plastic, lưu giữ trang trọng tại nơi sinh hoạt của CLB. “Bài thơ đặc biêt lắm!” - ca nương Đỗ Quyên cho biết - “Nhà thơ đưa cả tên các bài ca trù nổi tiếng như: “Gửi thư”, “Thiên thai” vào những câu thơ. Các câu chữ thấm đượm cái hồn của ca trù, da diết, mênh mang, phảng phất nỗi niềm hoài cổ”.
Suốt hơn 1 giờ ngồi nghe ca nương đàn hát, nhà thơ Hoàng Cầm rất chăm chú, say sưa. Cuối buổi diễn, ông xúc động cảm ơn đoàn: “Tôi nghe hát ca trù từ nhỏ, đi nhiều nơi, nghe hát ca trù ở Hải Phòng cũng đã nhiều lần nhưng chưa bao giờ được thưởng thức một canh hát đặc biệt thế này!”. Ông cứ tấm tắc khen các ca nương “hát không chỉ thuộc thơ mà còn tràn trề tâm hồn thơ”. Buổi diễn hôm đó dù không có sân khấu rộng, sang trọng nhưng ai cũng cảm nhận được không khí ấm cúng, thân mật và nhất là tình cảm của thi sĩ Hoàng Cầm với bạn bè, với ca trù đất Cảng.
Dường như mọi sự đều là “hữu duyên”. Đất Hải Phòng với nhà thơ Hoàng Cầm cũng có mối duyên sâu nặng. Những ai có mặt trong buổi diễn đó đều biết mối tình của nhà thơ tài hoa với nghệ sĩ kịch Tuyết Khanh - quê ở Hải Phòng. Lương duyên của mối tình ấy là tác phẩm “Kiều Loan” mà Tuyết Khanh đóng vai chính. Sau này, Kiều Loan cũng là tên con gái chung của nhà thơ Hoàng Cầm và nghệ sĩ Tuyết Khanh. Chính vì thế, Hải Phòng đã mang lại cho thi sĩ ít nhiều xúc cảm. Phải chăng dư âm ấy còn phảng phất trong bài “Ca trù hoài cam” với những câu thơ da diết: “Gửi thư xưa… gọi đêm nay/ Như bâng khuâng ngẫm kiếp này xót thương”?
Hơn 1 năm kể từ sau canh hát ca trù đặc biệt ấy, ca nương Đỗ Quyên vẫn lưu giữ cẩn thận những bức ảnh chụp kỷ niệm với thi sĩ Hoàng Cầm, với nữ nghệ sĩ Lưu Nga - người từng ngâm rất hay những bài thơ của ông và các bạn thơ của Hoàng Cầm. Hay tin thi sĩ ra đi, ca nương Đỗ Quyên không khỏi bùi ngùi xúc động: “Cũng như những người yêu mến thơ Hoàng Cầm, chúng tôi nhớ về ông với một sự ngưỡng mộ, tiếc thương. Chắc chắn, canh hát ở nhà riêng của ông sẽ mãi là kỷ niệm đẹp không chỉ của chúng tôi mà của cả những người có mặt trong buổi tối hôm đó”.
Trích:
|
Nhà thơ Hoàng Cầm tên thật là Bùi Tằng Việt, sinh năm 1922 tại làng Lạc Thổ, nay là xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh. Ông làm thơ từ năm lên 8, 9 tuổi, bắt đầu được in thơ từ những năm 1936 - 1937. Nhưng năm kháng chiến, Hoàng Cầm gia nhập quân đội, chuyên hoạt động trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật. Năm 1957, ông là một trong số những hội viên tham gia sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam. Hoàng Cầm được biết đến trong nhiều lĩnh vực, nhưng nổi tiếng nhất là thơ ca. Những tác phẩm chính trong sự nghiệp sáng tác của ông gồm: Trương Chi (xuất bản năm 1993), Bên kia sông Đuống (thơ, 1948), Kinh Bắc (thơ, 1959), Men đá vàng (truyện thơ, 1973), Mưa Thuận Thành (thơ, 1959), Lá Diêu Bông (thơ, 1993), Đến từ hư không (thơ, 2000)...
|
(ANHP)
10-05-2010, 14:00
10-05-2010, 14:00
Chế độ bình thường
